نحوه اعتراض به افراز

قانون افراز و فروش املاک مشاع، افراز ملک مشاعی را که جریان ثبتی اش خاتمه یافته، در صورتیکه مورد تقاضای یک یا چند شریک باشد، بر عهده واحد ثبتی محلی که ملک مورد نظر در حوزه آن واقع شده، قرار داده است. وقتی واحد ثبتی تصمیمی بگیرد با شرایطی قابل اعتراض است.

معنی افراز 

افراز عبارت است از جدا کردن سهم مشاع شریک یا شرکا و یا به عبارت دیگر افراز تقسیم مال غیرمنقول مشاع بین شرکا به نسبت سهم آنان .

افراز نوعی از تقسیم است که ویژه مال غیر منقول مشاع می باشد و و در واقع ویژه ملک مشاع است و در املاک مشاعی که افراز می شود ملک تبدیل به مفروز می شود و از مشاع بودن خارج می شود و تقسیم ملک مفروز از طریق تفکیک انجام می شود.

اعتراض به افراز از طریق اداره ثبت

افراز به معنای تقسیم ملک مشاع بین شرکاست؛ البته وقتی که بین شرکا توافق برای تقسیم وجود نداشته باشد. زمانیکه تقاضای افراز ملک مشاعی در اداره ثبت مطرح می شود، واحد ثبتی مربوطه اگر صلاحیت به رسیدگی داشته باشد، پس از رسیدگی پرونده، قابل افراز بودن یا غیر قابل افراز بودن آن را اعلام می نماید که این تصمیم ظرف ده روز پس از ابلاغ به مالکین، قابل اعتراض در دادگاه صالح است.

اعتراض به افراز از طریق دادگاه

دادگاه پس از ثبت درخواست، وقت رسیدگی تعیین می کند. پس از برگزاری جلسه رسیدگی، دادگاه آخرین وضعیت ثبتی ملک و تاریخ ابلاغ تصمیم واحد ثبتی به خواهان را از اداره ثبت استعلام می کند. پس از وصول استعلام، دادگاه قرار ارجاع امر به کارشناس رسمی دادگستری را صادر می نماید. کارشناس محترم هم با هماهنگی با نماینده و نقشه بردار ثبت، نسبت به بررسی وضعیت ملک از حیث قابلیت افراز  و یا عدم قابلیت آن، اقدام می نماید و نظریه خود را در خصوص افراز و یا عدم افراز ملک، صادر می کند.

در صورتی که نسبت به نظریه کارشناسی اعتراضی نشود و یا پس از وصول اعتراض، موضوع در هیات های کارشناسی مورد بررسی قرار گرفت و نظریه کارشناسی قطعی شد، دادگاه بر اساس همان، اقدام به صدور رای می کند. در صورتی که دادگاه با تصمیم واحد ثبتی مخالف باشد، حکم به فسخ آن می دهد و در صورت موافقت تصمیم را تایید می نماید.  در صورتیکه دادگاه برخلاف تصمیم واحد ثبتی، ملک را قابل افراز تشخیص دهد، حکم به افراز ملک با تعیین قدر السهم هر یک از شرکا از طریق قرعه صادر می نماید. هر یک از شرکایی که به تصمیم واحد ثبتی اعتراض داشته باشند، خواهان می باشند و به طرفیت بقیه شرکا به عنوان خواندگان باید دادخواست حقوقی ، تنظیم و تقدیم دادگاه محل کنند. دادگاه صالح هم  دادگاه حقوقی محلی است که ملک در آنجا واقع است. دادگاه نیز تنها تصمیم واحد ثبتی را تایید و یا فسخ می نماید و رای به افراز و یا عدم افراز می دهد و اجرائیه نیز نیاز ندارد.

اعتراض به افراز

حکم دادگاه که با توجه به اعتراض به تصمیم واحد ثبتی در خصوص افراز و یا عدم افراز صادر می شود، قابل تجدیدنظر در دادگاه های تجدید نظر مرکز استان بوده و غیر قابل فرجام است.

برخی محاکم، اعتراض به تصمیم واحد ثبتی را صرفاً  در مواقعی می پذیرند که ملک به تشخیص واحد ثبتی، غیر قابل افراز باشد و در صورتی هم که ملک، قابل افراز تشخیص داده شود، اعتراض به تصمیم واحد ثبتی را نمی پذیرند.

دادگاه پس از اتمام  جلسه اول دادرسی و استعلام وضعیت ثبتی، قرار ارجاع به کارشناسی را صادر می کند و به کارشناس دستور می دهد، قابلیت افراز ملک یا عدم آن را بررسی و اعلام نماید و دادگاه بر اساس نظر کارشناس رسمی دادگستری، اقدام به صدور رای می نماید.